Kościół wierzy i wyznaje, że wśród siedmiu sakramentów istnieje jeden specjalnie przeznaczony do umocnienia osób dotkniętych chorobą (…). Święte namaszczenie chorych zostało ustanowione przez Pana naszego Jezusa Chrystusa jako prawdziwy i właściwy sakrament Nowego Testamentu, o którym wspomina św. Marek, lecz poleca go wiernym i ogłasza Jakub Apostoł i brat Pana. KKK 1511

Szafarzami sakramentu namaszczenia chorych są wyłącznie biskupi i kapłani. Może być udzielany:

• cierpiącym z powodu poważnej choroby lub podeszłego wieku
• przygotowującym się do trudnej operacji
• znajdującym się w niebezpieczeństwie śmierci
• pozbawionym świadomości, jeśli można domniemywać, że chcieliby go przyjąć
• tylko żyjącym (warunkowo tym, co do których istnieje wątpliwość, czy już zmarli)

Do przyjęcia sakramentu wymagany jest stan łaski uświęcającej, uzyskany przez uprzednie odbycie sakramentalnej spowiedzi. Można go przyjąć wielokrotnie, w sytuacji nawrotu choroby po wyzdrowieniu lub pogorszenia stanu chorego. Skutkiem łaski sakramentu jest:

• zjednoczenie cierpiącego z męką Chrystusa, dla dobra chorego i całego Kościoła
• umocnienie mocą Ducha Świętego, pokój serca i odwaga, by przyjmować po chrześcijańsku cierpienia choroby lub starości
• przebaczenie grzechów, jeśli chory nie mógł go otrzymać przez sakrament pokuty
• powrót do zdrowia, jeśli służy to dobru duchowemu chorego
• przygotowanie na przejście do życia wiecznego

W świetle wiary nie ma większego zła niż grzech i nic innego nie powoduje gorszych skutków dla samych grzeszników, dla Kościoła i całego świata. KKK 1488

Prawda ta wynika z całego przekazu Objawienia. Wyraźnie zaś zaznaczona jest w postępowaniu Chrystusa wobec chorych. Zanim dokonało się uzdrowienie ciała cierpiący człowiek wzywany był do nawrócenia serca i obdarzany łaską uwolnienia od grzechów. W wielu przypadkach widoczny był wyraźny związek między stanem ducha cierpiącego człowieka a zdrowiem jego ciała. Dlatego też w Tradycji Kościoła prośba o Boże Miłosierdzie dla chorego zawsze poprzedza wszystkie inne.

Droga powrotu do Boga, nazywana nawróceniem i żalem, zakłada ból i odwrócenie się od popełnionych grzechów oraz mocne postanowienie niegrzeszenia w przyszłości. (…) Źródłem nawrócenia jest nadzieja na miłosierdzie Boże. KKK 1490

Do przyjęcia sakramentu pokuty potrzebne jest przygotowanie w postaci rachunku sumienia. Na sakramentalną spowiedź składa się ze strony penitenta: żal za grzechy, postanowienie poprawy i wypełnienia zadośćuczynienia oraz szczere wyznanie wszystkich grzechów ciężkich. Dla dobra duchowego Kościół zaleca także wyznawanie grzechów powszednich. Spowiednik udziela przebaczenia grzechów w imieniu Chrystusa oraz zadaje wypełnienie uczynków pokutnych, które mają pomóc w naprawieniu szkód spowodowanych przez grzech.

Skutki duchowe sakramentu pokuty to:

• pojednanie z Bogiem i Kościołem oraz odzyskanie stanu łaski uświęcającej
• darowanie kary wiecznej spowodowanej przez grzechy śmiertelne
• darowanie, przynajmniej częściowe, kar doczesnych, będących skutkiem grzechu
• pokój i pogoda sumienia oraz pociecha duchowa
• wzrost sił duchowych do walki o wytrwanie w dobrym i wieczne zbawienie

Tym, którzy kończą swoje ziemskie życie, Kościół poza namaszczeniem chorych ofiaruje Eucharystię jako wiatyk. Przyjęcie Komunii Ciała i Krwi Chrystusa w chwili przejścia do Ojca ma szczególne znaczenie i wagę. Zgodnie ze słowami Pana Eucharystia jest zaczątkiem życia wiecznego i mocy zmartwychwstania: „Kto spożywa moje Ciało i pije moją Krew, ma życie wieczne, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym” (J 6, 54). Jako sakrament Chrystusa, który umarł i zmartwychwstał, jest ona sakramentem przejścia ze śmierci do życia, przejścia z tego świata do Ojca. KKK 1524

Komunia Święta udzielana jest wszystkim chorym, którzy o to poproszą i są odpowiednio przygotowani przez wcześniejsze odbycie spowiedzi. Umierającym kapłan może, władzą otrzymana od Stolicy Apostolskiej, udzielić odpustu zupełnego na godzinę śmierci. Wiatyk przyjmują chorzy, których życie w widoczny sposób dobiega kresu. Muszą być jednak w stanie psychofizycznym pozwalającym na godne udzielenie im Ciała Chrystusa. Dlatego też nie należy niepotrzebnie odkładać tego momentu, by umierający mógł w stanie pełnej świadomości zostać umocniony Bożą łaską na drogę ku wieczności.